Başyazı »

Yorum Yap |

Doğu Kazakistan’ın uzak dağlarında yer alan bir mezar höyüğünde 2800 yıllık kraliyet mücevherleri bulundu.
Arkeologlar uzak Tarbagatay dağlarındaki bir mezar höyüğünde, yaklaşık 3.000 altın ve değerli nesneler ortaya çıkardı. Eşsiz olarak nitelendirilen eserlerin, MÖ 8. yüzyılda Orta …

Read the full story »
Kütüphane

E-kitap olarak sunulan kitapların tamamı tanıtım amaçlıdır. Telif hakkı ihlali olduğunu düşündüğünüz eserleri e-posta adresimiz aracılığıyla bize bildirebilirsiniz.

Kültür&Sanat

Tarihin başlangıcından günümüze kadar Türklerin dünya medeniyetine kazandırdıkları

Belgeseller

Türk tarihi ile ilgili hazırlanmış birbirinden güzel belgeselleri bu başlık altında bulabilirsiniz.

Arkeoloji

Yerli ve yabancı araştırmacıların gerçekleştirdikleri arkeoloji çalışmaları, güncel arkeoloji haberleri...

Duyurular

Genel Türk Tarihi alanında yurt içinde ve yurt dışındaki son gelişmeleri bu köşeye ekleyeceğiz. Siz de burada duyurmak istediklerinizi bize iletebilirsiniz.

Anasayfa » Başyazı, Kültür&Sanat, Türk Mitolojisi

Eski İranlılarda Xvarena Anlayışı ve Bunun Türklerdeki Kut İle Münasebeti

kut

Türklerle İranî kavimler arasındaki ilişkiler çok eskidir. M.Ö. V. veya IV. yy.lardan itibaren Sakave diğer göçebe boylarda başlayan bu münasebet, M. S. I. yy.da kurulan Kuşanlardan itibarenartmış, İran’ın Ahura-Mazda / Mazdaizm / Zerdüştizm dini tesirleri Moğolistan ve Çin’e kadar yayılmıştı. Bu dinde ise başlangıçta tek bir tanrı anlayışı olup, putlara tapma geleneği bulunmuyordu. M.S. VI. yy.da Moğolistan ve Batı Türkistan sahasında kurulan Türk Kağanlığıdöneminde İranî kavimlerle olan ilişkiler daha da sıklaştı. I. Türk Kağanlığı döneminde bazı Türk hükümdarlarının Budist oldukları veya Budizmi teşvik ettikleri biliniyorsa da II. Türk Kağanlığıidarecilerinin Budist olmadıkları ve buna da sıcak bakmadıkları, Tek Tanrı (Tengri) inancınasahip oldukları, gerek Orhun Kitabelerinden, gerekse Çin kaynaklarından anlaşılmaktadır. M.S.III. yy.da İran’da kurulan Sasanî İmparatorluğu ile VI. yy.da Moğolistan ve Batı Türkistan’da kurulan Türk Devletleri zamanında ilişkiler daha da artmıştır. Bu ilişkilerde aracı rolü ise dahaçok Soğdlular oynuyorlardı. Türklerdeki Tengri ve Kut anlayışları ile İranî kavimlerde veyaonlardan etkilenen civar göçebe devletlerdeki anlayışları karşılaştırdığımızda, aralarında bazıtemel benzerlikler olduğu gözüküyor. Bu tür benzerlikleri Ahamenid / Pers İmparatorluğu ve II.Türk Kağanlığı’nın “devlet kitabeleri”nde de görmek mümkündür. Hakimiyeti ilâhî bir menşeyedayandıran Türklerde hükümdar, bunun bir belirtisi olarak kut taşırdı. İran’da kurulan Sasanî Devleti hükümdarları ise kut’a benzer şekilde hvarena adı verilen bir alamet taşıyorlardı ki bu,genellikle hükümdarın tacında bir sembol veya belirti şeklinde tezahür ediyordu.

Mehmet TEZCAN

Ege Üniversitesi Tarih İncelemeleri Dergisi Cilt:22/ Sayı:2 

Yorum yazın !

Add your comment below. You can also subscribe to these comments via RSS

“Türk Milletinin dili, Türkçedir. Türk Dili dünyanın en güzel, en zengin ve en kolay dilidir.”

You can use these tags:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar