Başyazı »

Yorum Yap |

PaylaşFacebook1TwitterGoogle+1sharesAtın evcilleştirilmesi, Hunların ve Moğolların batıya doğru giderek artan ve beraberinde Hepatit B ve vebayı getiren bir hücumla batılı Hint-Avrupalı çiftçilerin yerini almasını sağlayarak Avrasya’nın çehresini değiştirdi.
Science ve Nature dergilerinde yayımlanan üç araştırmada, uzmanların MÖ 2.500 ila MS …

Read the full story »
Kütüphane

E-kitap olarak sunulan kitapların tamamı tanıtım amaçlıdır. Telif hakkı olduğunu düşündüğünüz eserleri bize bildirebilirsiniz.

Kültür&Sanat

Tarihin başlangıcından günümüze kadar Türklerin dünya medeniyetine kazandırdıkları

Belgeseller

Kadim Türklerle ilgili pek çok bilinmeyene ışık tutan birbirinden güzel belgeseller

Arkeoloji

Yerli ve yabancı araştırmacıların gerçekleştirdikleri arkeoloji çalışmaları

Duyurular

Türk tarih araştırmalarında son gelişmeler, konferanslar, sempozyumlar

Anasayfa » Başyazı, Kültür&Sanat, Türk Mitolojisi

Eski İranlılarda Xvarena Anlayışı ve Bunun Türklerdeki Kut İle Münasebeti

kut

Paylaş

Türklerle İranî kavimler arasındaki ilişkiler çok eskidir. M.Ö. V. veya IV. yy.lardan itibaren Sakave diğer göçebe boylarda başlayan bu münasebet, M. S. I. yy.da kurulan Kuşanlardan itibarenartmış, İran’ın Ahura-Mazda / Mazdaizm / Zerdüştizm dini tesirleri Moğolistan ve Çin’e kadar yayılmıştı. Bu dinde ise başlangıçta tek bir tanrı anlayışı olup, putlara tapma geleneği bulunmuyordu. M.S. VI. yy.da Moğolistan ve Batı Türkistan sahasında kurulan Türk Kağanlığıdöneminde İranî kavimlerle olan ilişkiler daha da sıklaştı. I. Türk Kağanlığı döneminde bazı Türk hükümdarlarının Budist oldukları veya Budizmi teşvik ettikleri biliniyorsa da II. Türk Kağanlığıidarecilerinin Budist olmadıkları ve buna da sıcak bakmadıkları, Tek Tanrı (Tengri) inancınasahip oldukları, gerek Orhun Kitabelerinden, gerekse Çin kaynaklarından anlaşılmaktadır. M.S.III. yy.da İran’da kurulan Sasanî İmparatorluğu ile VI. yy.da Moğolistan ve Batı Türkistan’da kurulan Türk Devletleri zamanında ilişkiler daha da artmıştır. Bu ilişkilerde aracı rolü ise dahaçok Soğdlular oynuyorlardı. Türklerdeki Tengri ve Kut anlayışları ile İranî kavimlerde veyaonlardan etkilenen civar göçebe devletlerdeki anlayışları karşılaştırdığımızda, aralarında bazıtemel benzerlikler olduğu gözüküyor. Bu tür benzerlikleri Ahamenid / Pers İmparatorluğu ve II.Türk Kağanlığı’nın “devlet kitabeleri”nde de görmek mümkündür. Hakimiyeti ilâhî bir menşeyedayandıran Türklerde hükümdar, bunun bir belirtisi olarak kut taşırdı. İran’da kurulan Sasanî Devleti hükümdarları ise kut’a benzer şekilde hvarena adı verilen bir alamet taşıyorlardı ki bu,genellikle hükümdarın tacında bir sembol veya belirti şeklinde tezahür ediyordu.

Mehmet TEZCAN

Ege Üniversitesi Tarih İncelemeleri Dergisi Cilt:22/ Sayı:2 

Yorum yazın !

Add your comment below. You can also subscribe to these comments via RSS

“Türk Milletinin dili, Türkçedir. Türk Dili dünyanın en güzel, en zengin ve en kolay dilidir.”

You can use these tags:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar