Başyazı »

Yorum Yap |

Paylaş

Facebook9
Twitter
Google+

9shares

Atın evcilleştirilmesi, Hunların ve Moğolların batıya doğru giderek artan ve beraberinde Hepatit B ve vebayı getiren bir hücumla batılı Hint-Avrupalı çiftçilerin yerini almasını sağlayarak Avrasya’nın çehresini değiştirdi.
Science ve Nature dergilerinde yayımlanan üç araştırmada, uzmanların MÖ 2.500 ila MS …

Read the full story »
Kütüphane

E-kitap olarak sunulan kitapların tamamı tanıtım amaçlıdır. Telif hakkı olduğunu düşündüğünüz eserleri bize bildirebilirsiniz.

Kültür&Sanat

Tarihin başlangıcından günümüze kadar Türklerin dünya medeniyetine kazandırdıkları

Belgeseller

Kadim Türklerle ilgili pek çok bilinmeyene ışık tutan birbirinden güzel belgeseller

Arkeoloji

Yerli ve yabancı araştırmacıların gerçekleştirdikleri arkeoloji çalışmaları

Duyurular

Türk tarih araştırmalarında son gelişmeler, konferanslar, sempozyumlar

Anasayfa » Başyazı

Hunlar ve Budizm

Paylaş

Türkler uzun tarihleri boyunca çeşitli dinleri kabul etmiş ve bu dinlerin güçlü koruyucuları olarak inançları yolunda çeşitli sanat şaheserleri yaratmışlardır. Türk tarihinde Budhizmin kabulünün genellikle VI.-VIII. yüzyıllar arasına tarihlendirildiğini görmekteyiz. Göktürklerde Budhizme Taspar Kagan döneminde rastlanmaktadır. Kaynaklardan Budhist rahip Hui Lin’in, Taspar Kagan’a Budhizm hakkında bilgi verdiğini, bunlardan çok etkilenen Taspar’ın ise daha fazlasını öğrenmek için Nie-pan, Hua-yen, Ching-min ve Shih-t’ung adlı Sutraları1 istettiğini görmekteyiz. Bir Budhist pagodası2 da inşa ettiren kaganın, Budhizme karşı duyduğu bu ilgiyi haber alan Kuzey Ch’i (535-577) imparatoru, ona armağan etmek üzere Türkçe bilen Liu Shih-ching adlı rahibe Nie-pan-ching yani Nirvana Sutra’yı Türkçe’ye çevirttirmiştir3. Her ne kadar bir takım rahipler Göktürk ülkesinde Budhizmi yaymaya çalışmışlarsa da Budhizme sadece bazı kaganlar tarafından ilgi duyulduğu, bu dinin Göktürk halkı arasında yayılmadığı görülmektedir. Oysa VI. yüzyılın son çeyreğine tarihlenen bu olaylardan çok daha önceleri; IV. ve V. yüzyıllarda Hunlar büyük kitleler halinde Budhizmi kabul etmiş, akabinde bir taraftan ilk Budhist Sutra çevirilerini başlatmışlar, bir taraftan da Hindistan ve Çin’in Batı Bölgelerinden gelen Budhist sanatına kendi bozkır sanatı özelliklerini de katarak Çin’deki “Erken Budhist Sanatı”nı oluşturmuşlardır. Özellikle, büyük bir kısmı, V. yüzyılda Kansu bölgesinde kurulmuş olan Kuzey Liang Hun Devleti tarafından yapılmış olan, bugün Çin Halk Cumhuriyeti’nin Tun-huang şehrinde bulunan ve dünyaca ünlü Tun-huang Bin Buddha Mağaraları olarak anılan “Mo-kao Mağaraları”, Hunların Budhizm adına yaptıkları eserlerin en eskilerinden biridir.

T. Deniz, Baykuzu, “V. Yuzyılda Hunlar’da Budhizm”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, yıl 14 sayı: 34, Erzurum, 2007

İndir (PDF, 1.17MB)

Yorum yazın !

Add your comment below. You can also subscribe to these comments via RSS

“Türk Milletinin dili, Türkçedir. Türk Dili dünyanın en güzel, en zengin ve en kolay dilidir.”

You can use these tags:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar