Başyazı »

Yorum Yap |

Pekin’deki Yasak Şehir, tarih boyunca 24 Çin imparatorunun sarayı oldu. Fakat yüzyıllardır, Moğol imparatoru olan Kubilay Han’ın, 13. yüzyılda Pekin’deki sarayının yeri bir sır olarak kalmıştı. Yeni çalışmalar sırasında, Kubilay Han’ın kurduğu Yuan Hanedanlığı’nın sarayına ait …

Read the full story »
Kütüphane

E-kitap olarak sunulan kitapların tamamı tanıtım amaçlıdır. Telif hakkı olduğunu düşündüğünüz eserleri bize bildirebilirsiniz.

Kültür&Sanat

Tarihin başlangıcından günümüze kadar Türklerin dünya medeniyetine kazandırdıkları

Belgeseller

Kadim Türklerle ilgili pek çok bilinmeyene ışık tutan birbirinden güzel belgeseller

Arkeoloji

Yerli ve yabancı araştırmacıların gerçekleştirdikleri arkeoloji çalışmaları

Duyurular

Türk tarih araştırmalarında son gelişmeler, konferanslar, sempozyumlar

Anasayfa » Başyazı

İbn Al- Fakîh’in Türklere Ait Haberleri

ibn-fakih

Prof.Dr. Zeki Velidi TOGAN

Arapların büyük coğrafya âlimlerinden Hemedanlı İbn al – Fakih’in milâdî 902 de (zannımca biraz daha muahhar, belki 925- 30 sırasında) telif ettiği Kitâb al-Bûldân nam eserinin muhtasar bir şekli Atıf Efendi kütüphanesinde N. 171 ‘de “Muhtasar al- Büldân„ ismi altında ve Ali bin Ca’far al-Şazarî’nin eseri olarak kaydedilen nüshadan malûmdu. Bu muhtasar şekil, Holandalı müs­teşrik M. De Goeje tarafından “Arap Coğrafyacıları Kütüphanesi» külliyatının beşinci cildi olarak neşredilmiştir. Eserin, Yaküt Hame- vî’ye göre, 1000 sayfa tutan mufassal aslı, bu müellif ve Ahmed Tusf gibi bazı zevat tarafından istifade edilmişse de, kaybolmuş sayı­lıyordu ; fakat o, 1923 te Meşhed’de İmam Riza Ravzası kütüphane­sinde tarafımdan bulundu. Kitabın Meşhed nüshası da tam bir nüsha değildir. Maamafih eserde Türklere ait bahisler bu yazmada tam olarak mevcut bulunmaktadır. Bu bahis, yazmada ancak 15 sayfa (varak 168 a- 175 a) tutmaktadır. Fakat Epüellif, yahut onun eserini diğer bazı eserlerle bir araya getirerek bir “Mecmua» tertip eden iki zat, bü bab’a kendilerinin muasırları olan diğer iki müellifin (Ebu Dulef ile İbn Fadlân’ın) Türk illerine yaptıkları seyahat hâtıralarını ilâve etmişlerdir. Böylece bu yazmada Türklere ait bahisler 90 sayfa (var. 168 a-212 b) tutmuştur. Oğuz, Bulgar ve Hazarlar memleketine seyahat eden îbn Fadlân’ın eserini ben 1940’da neşrettim. Aynı şenede onu Ruslar da neşrettiler. Ebu Dulefin seyahatnâmesi iki risaleden ibarettir. Bunlardan Orta Asya Türk illerine, Çin’e ve Hindistan’a yaptığı seyahatin intibaları} ihtiva eden “ilk Risâlesi, Yakut Hamevî’de “Sın„ maddesinde münderic bulunduğundan, W. Gregoryev, J. Marquart, G. Ferrand ve O. Sauer gibi zevat tarafından tetkik edilmiştir. Fakat bunu ikmal ederek kaleme alman “ikinci Risâle,, si, ancak Meşhed yaz­masında keşfedildiğinden, henüz kimse tarafından tetkik edilmiş değildir. îbn al-Fakih’in ve Ebu Dulefin Türklere ait malûmatının metnini ve tercümesini izahlarla neşre hazırlamış olduğumu bildirir­ken burada bunların küçük hülâsalarını arzetmek istedim.

İndir (PDF, 361KB)

TSK Mehmetçik Vakfı

Bir Yorum »

  • Tengiz dedi ki:

    Elimde Prof. Ramazan Şeşen’ce yazılmış ”İbn Fadlan Seyahatnamesi”a dlı bir kitap var. Bu kitapta: ‘İbn-Al Fakih’in seyahat yazılarını kitabımıza almadık çünkü hepsi hurafedir yalandır” yazıyor. Fakihin yazılarında Hurafe ve yalan olabilecek ne türlü bilgiler vardır? Yoksa birileri yine bilinmesini istemedikleri kaynakları mı bizden kaçırıyor? 90 Sayfalık Bölüm’ün hepsi nasıl yalan olabilir? Adamın işi gücü yoktu 90 sayfa hikaye mi anlattı? Bu konuda bilgilendirme yapabilirseniz iyi olacaktır. Esenlikler.

Yorum yazın !

Add your comment below. You can also subscribe to these comments via RSS

“Türk Milletinin dili, Türkçedir. Türk Dili dünyanın en güzel, en zengin ve en kolay dilidir.”

You can use these tags:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar