Başyazı »

Yorum Yap |

Pekin’deki Yasak Şehir, tarih boyunca 24 Çin imparatorunun sarayı oldu. Fakat yüzyıllardır, Moğol imparatoru olan Kubilay Han’ın, 13. yüzyılda Pekin’deki sarayının yeri bir sır olarak kalmıştı. Yeni çalışmalar sırasında, Kubilay Han’ın kurduğu Yuan Hanedanlığı’nın sarayına ait …

Read the full story »
Kütüphane

E-kitap olarak sunulan kitapların tamamı tanıtım amaçlıdır. Telif hakkı olduğunu düşündüğünüz eserleri bize bildirebilirsiniz.

Kültür&Sanat

Tarihin başlangıcından günümüze kadar Türklerin dünya medeniyetine kazandırdıkları

Belgeseller

Kadim Türklerle ilgili pek çok bilinmeyene ışık tutan birbirinden güzel belgeseller

Arkeoloji

Yerli ve yabancı araştırmacıların gerçekleştirdikleri arkeoloji çalışmaları

Duyurular

Türk tarih araştırmalarında son gelişmeler, konferanslar, sempozyumlar

Anasayfa » Kültür&Sanat, Türk Büyükleri

Osman Bey (1258-1324)

Osmanlı devletini kurmuş olan aile, tarihi kayıtlara, etnik incelemelere, geleneklere ve mevcut damgalarına göre Oğuzların Bozok kolunun Kayı boyuna mensuptur. 1071 Malazgirt savaşından sonra, büyük kitleler halinde Anadolu’ya yapılan Türk göçleri sonunda Kayı boyuna mensup olanların muhtelif yerlere özellikle de Anadolu’nun batı bölgelerine yerleştikleri görülmektedir(1).

osman-bey

İleride dünya siyasetinde kilit rol oynayacak bir devletin temellerini atan ve ona adını veren Osman Bey, Ertuğrul Gazinin oğlu olup 1258 de Söğüt’te doğmuştur. Hemen şunu belirtmek gerekir ki Aşık Paşazade, Oruç Bey, Neşri gibi Osmanlı tarihçileri ve anonim Tevarih-i Al-i Osmanlar, Ertuğrul’un babasını Süleyman Şah olarak yazarlarken, Ahmedi, Enveri gibi tarihçiler Ertuğrul Gazinin babasının adını Gündüz Alp olarak belirtmektedirler. Günümüzde de geçerli kabul edilen seçenek Gündüz Alp’tir. Osman Bey, beyliğinin ilk devirlerinde Kastamonu uc beylerinden Çoban oğullarına bağlı bir boy beyi idi.Çoban oğulları Bizans’a karşı yapılan gaza hareketlerini gevşek tuttuğu halde Osman Bey bu ucun en ileri hattında ve gazaya şiddetle devam etmekte idi. Nitekim Osman Bey, uygun coğrafi mevkiileri dolayısıyla giriştikleri ganimet propagandası, çok taraftar buldu: ilk Osmanlı kaynağı kabul edilen Ahmedi’nin eserinde bilhassa bu gaza vasfının ön plana çıkarılıp övülmesi ve adaleti yaymaktaki hassasiyetlerine temas edilmesi, Şükrullah’ınBehçet’üt- tevarih’inde belirttiği gibi Osman Bey’in yanına civar illerden bir çok savaşçının katılmasına yol açmıştı(2).

Söğüt ve Domaniç de beyliğin temellerini atan ve ilk Osmanlı padişahı olan Osman Bey, 1288 de Karacahisarı fethetmesinden sonra, bu başarısından dolayı Türkiye Selçuklu sultanının kendisine gönderdiği hakimiyet(beylik) sembollerini alarak bir sancak beyi durumuna geldi(3). Osman Bey 1298 de Bilecik ve Yarhisar’ı ele geçirmesiyle otoritesini daha da sağlamlaştırıp, 1299 da devletin temellerini resmen atmıştır. Osman Bey daha sonra çevresine akınlar düzenleyerek Mudurnu, Bilecik gibi yerleri ele geçirerek sınırlarını hızla genişletir. İznik üzerine yürüdüğü zaman, buraya yardıma gelen Bizans kuvvetleriyle 1302 de Bapheus da mücadele eden Osman Bey tarihe Bepheus (Koyunhisar) savaşı olarak geçecekolan bu mücadele de Bizans kuvvetlerine ağır bir darbe vurmuştur. Osman Bey bu başarı sonrasında hem kendi beyliğinde otoritesini sağlamlaştırmış hem de bölgesinde ününü arttırmıştır.

Bafeus savaşı sonrası Osmanlı Beyliğinin bir siyasi teşekkül haline geldiği genel olarak kabul edilmektedir. Osman Bey civarındaki Bizanslı feodal beylerle amansız bir mücadeleye girmek yerine onlarla genellikle iyi geçinip bölgedeki durumunu kuvvetlendirdi. 1321 de patlak veren iç savaşa kadar Bizanslılar, Osman Bey ile ilgilenemediler.

İlk yıllarda Bizans hududunda daha çok Bizanslılar ile olan mücadelesiyle bulunduğu yerde bir beylik olarak ortaya çıkan Osmanlıların, diğer Türkmen beylikleri arasındaki yeri yeri ayrı bir önemi haizdir. Türkmen dünyasının kendisine has temel özelliklerinden etkilenen ve aslında bu dünyanın bir parçası olan Osmanlılar XIV. Yüzyılın ilk yarısında tıpkı diğer beylikler gibi İlhanlı nüfuzundaydı(4).

Osman, Beyliği ailenin diğer üyeleriyle birilikte idare eder görünmektedir. Karacahisarsubaşılığını kardeşi Gündüz’e vermişti. Önemli siyasi kararları amcası Dündar’a danışırdı. 1303 de Bursa hisarını abluka için yaptırdığı yaptırdığı havale kulelerden birini kardeşi Ak Timur’a verdi. Osman oğlu Orhan’ı kendi sağlığında deneyimli kumandanlar Akçakoca, Konuralp, Köse Mihal ile seferlere gönderip onu beylik için hazırlıyordu. Hasta olan Orhan son yıllarda beyliği fiilen oğlu Orhan’a bırakmıştı.

Osman Bey 1324’te vefat eder. Osmanlı rivayetine göre vefatında hicri yıl hesabıyla 69 yaşındaydı ve 27 yıl hükümdarlık yapmıştı. Bu kayda göre doğumu 1257 olmalıdır. Osmanlı rivayetine göre vefatında Orhan Bey Bursa’yı kuşatmakla meşguldü. Osman’ı vasiyeti gereği hisar da Tophane’de ‘ Manastırda kubbenin altında’ defnettiler. Osman’ın Orhan’a vasiyeti olarak daima şeriat hükümlerine riayet, emrindekileri gözetme ve ihsanda bulunma maddeleri zikredilebilir. 1324 tarihli Mekece vakfiyesinde şahitler kısmın da Osman’ın Orhan dışında Çoban Melik, Hamid, Pazarlı adlı oğulları ve Fatma Melek adlı kızı yer alır. Ayrıca bir başka oğlu olarak Alaeddin Ali’nin adı zikredilir.(5)

İlk Osmanlı tarihleri Osman Bey’in şemali hakkında bilgi vermezlerse de 16. asır da şehnameci Lokman onu şöyle tarif etmektedir: Orta boylu, geniş göğüslü, kara yağız, koç burunlu, seyrek sakallı. Osman Bey bir kumandanın lazım gelen evsafını haiz olduğu gibi adalet fikri, ahaliye karşı muamelesi, cömert oluşu gibi meziyetlere sahipti.(6)

Osman Bey’in 43 yıl beylik ettiği ettiğini ve Osmanlı tarihinde ancak Ertuğrul Gazi ve Kanuni Sultan Süleyman’ın bu müddeti geçebildiğini hatırlatmak lazım. Uzun zamanda atılan temeller üzerinde devlet, birden parlamış ve bu güçle yıldırım süratiyle fetihlere girişmiştir. .İlk Osmanlı fetihleri diğer Batı Anadolu Türkmen Beylerinin fetihleriyle de mukayese edilemez. Çünkü Osmanlı yurdu Bizans’ın baş ucundaydı.

Osman Gazi, Türk tarihinin en dikkate layık ve bahtlı şahsiyetlerinden biridir. Cihanın en büyük milletine ve devletine asırlarca adını vermiştir. Türkler tarafından da hiç unutulmadan en samimi bir şekilde tebcil ve tazim edilmiştir. Bıraktığı küçücük devletin ki, Anadolu Beyliklerinin en küçüğü sayılabilir, üç çeyrek asır geçmeden Timur( Doğu Türk) imparatorluğundan sonra dünyanın ikinci devleti mertebesine yükselmesi, hayretlere değer görülmüştür. Osman Bey, Türk maşeri dehasının devlet kurma ve teşkilatlandırmadaki emsalsiz kabiliyetini temsil etmektedir. 1324 de Osman Bey’in bıraktığı miras 16.000 kilometrekare olmuştur. Stratejik fetihlerin hayati ehemmiyetleri bir yana  bu rakamdaki dikkate değer nokta baba mirasının 43 yıl uğraşılarak 3-3,5 misline çıkarılmış olmasıdır. (7)

Kaynaklar

1. Doğuştan Günümüze Büyük İslam Tarihi, Çağ  Yayınları, İstanbul, 1985, C.1, s.135-137.

2. Ekmeleddin İhsanoğlu, Osmanlı Devleti Tarihi, Zaman Gazetesi, İstanbul, 1999, C.1, s.10.

3. Doğuştan Günümüze Büyük İslam Tarihi, s. 140.

4.Feridun Emecen, “ Fetret Dönemi” , Türkler Ansiklopedisi, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2002. C. 9, s.20-21.

5. Osman I Maddesi, Halil İnalcık, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, s. 451.

6 Osman I Maddesi, M. Tayip Gökbilgin, İslam Ansiklopedisi, s. 442.

7.Yılmaz Öztuna, Büyük Osmanlı Tarihi, Ötüken Yayınları, İstanbul, 1994, C.1, s.44-45.

 

Benzer başlıklar

Yard.Doç. Dr. Ali Ahmetbeyoğlu

2014-11-30 14:59:19
gtt

18

Prof.Dr. Beyhan Karamağaralı

2013-09-07 19:30:40
gtt

18

Prof. Dr. Osman Nedim TUNA

2013-05-06 05:19:15
gtt

18

Tuğrul Bey

2012-10-16 07:09:02
gtt

18

Prof. Dr. Osman Turan

2012-05-06 12:18:19
gtt

18

Ebulfez Elçibey Anısına

2011-08-22 02:29:47
gtt

18

TSK Mehmetçik Vakfı

Yorum yazın !

Add your comment below. You can also subscribe to these comments via RSS

“Türk Milletinin dili, Türkçedir. Türk Dili dünyanın en güzel, en zengin ve en kolay dilidir.”

You can use these tags:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar