Başyazı »

Yorum Yap |

Pekin’deki Yasak Şehir, tarih boyunca 24 Çin imparatorunun sarayı oldu. Fakat yüzyıllardır, Moğol imparatoru olan Kubilay Han’ın, 13. yüzyılda Pekin’deki sarayının yeri bir sır olarak kalmıştı. Yeni çalışmalar sırasında, Kubilay Han’ın kurduğu Yuan Hanedanlığı’nın sarayına ait …

Read the full story »
Kütüphane

E-kitap olarak sunulan kitapların tamamı tanıtım amaçlıdır. Telif hakkı olduğunu düşündüğünüz eserleri bize bildirebilirsiniz.

Kültür&Sanat

Tarihin başlangıcından günümüze kadar Türklerin dünya medeniyetine kazandırdıkları

Belgeseller

Kadim Türklerle ilgili pek çok bilinmeyene ışık tutan birbirinden güzel belgeseller

Arkeoloji

Yerli ve yabancı araştırmacıların gerçekleştirdikleri arkeoloji çalışmaları

Duyurular

Türk tarih araştırmalarında son gelişmeler, konferanslar, sempozyumlar

Anasayfa » Hocalarımız, Türkiye

Prof.Dr. Akdes Nimet Kurat

Akdes Hoca, 22 Nisan1903 tarihinde Rusya Federasyonuna bağlı olan Tataristan‘ın Özerk Cumhuriyeti’nin başkenti Kazan şehri civarında Berkete köyünde doğdu. Kazan’ın doğusunda Ural dağlarına kadar uzanan sahada Başkırdistan bulunur. Her iki ülke eski İtil Bulgar Devleti ile Altınordu Hanlığı’nın tabanını oluşturur. Akdes Nimet ailesi, Tatarların aydın sınıfına mensuptu ve babası ulemadan Tolga Tahir Efendi idi. Akdes Nimet’in altıncı ceddinin Volga Irmağımın sağ tarafındaki dağlık bölgenin mirzalarından olduğu kaydediliyor. Aydın bir adam olan Molla Tahir Efendi, çocuklarının ilköğrenimini kendisi yapmış, Akdes Nimet orta ve lise tahsilini Rus okullarında görmüştür. Akdes Nimet, 1920 yılında Bügülme Rus lisesini bitirdi. Bügülme, Kazan’ın doğusunda, Başkırdistan ile Tataristan’ın hudut bölgesinde bulunur. O zaman nüfusunun çoğunluğu Rus olan bir kasaba idi. 1920 de Rus lisesini bitiren Akdes Nimet, hem babasının hem de çevresi ile özellikle Hadi Atlasi’nin etkisi allında milliyetçi ve Türkçü fikirlerle yetişmiş bir gençti.

akdes-nimet-kuratAkdes Beyin mezun olduğu 1920 yılında Rusya, 1917 İhtilal’ inin sebep olduğu her türlü mahrumiyet ve çalkantı içinde idi. Bu yüzden Akdes Beyin orada yüksek tahsil yapması pek mümkün görünmüyordu. Bu yüzden tahsiline Almanya’da devam etmek üzere Rusya’dan kaçmayı tasarlamış, fakat hudutta yakalanarak geri çevrilmiştir. Lâkin bu olay Akdes Beyi yıldırmamış ve ikinci girişimde Polonya üzerinden kaçarak İstanbul’a gelmeyi başarmıştır. 1924 yılında İstanbul’a gelen Akdes Nimet, burada maddi güçlüklerle karşılaşmış, fakat yine de İstanbul Darülfünunda Edebiyat Fakültesine kaydını yaptırarak devama başlamıştır. 1925 yılı Ağustosunda Profesör Fuat Köprülü tarafından Türkiyat Enstitüsüne asistan olarak alınması Akdes Nimet’in hayatında bir dönüm noktası oluşturur.

Darülfununda, Fuat Köprülü, Zeki Velidi ve o sıralarda misafir profesör olarak İstanbul’da bulunan Vilhelm Barthold‘un derslerine devam etti, Ahmet Refik’in derslerini ihmal etmedi. Nitekim bu hususu Prut Savaşı adlı eserinin önsözünde kaydeder. 1928 yılı Mayısında Darülfunun Tarih bölümiinden mezun olan Akdes Nimet, bu sırada Maarif Vekâletinin açtığı Avrupa müsabaka imtihanını kazanmış ve 1929 Temmuz Ayında doktorasını hazırlamak üzere Almanya’ya gönderilen Akdes Nimet orada, ilk iki yıl Breslau ve son iki yılını da Hamburg Üniversitesinde geçirmiştir. Bu üniversitelerde Doğu Avrupa tarihi, Slavistik, Bizantinoloji, Felsefe derslerine devam etmiştir. Bu Universitelerde Andrese, Aubin, Biels, Gielp, Kocbner, Konremann, Linde, Ostrogorsky, Berkenkopf, Habhagen, Heimann, Keller, Moack, Salomon, Sieverking, Walter gibi kıymeıli ilim adamlarından dersler almıştır.

Akdes Nimet, doktora tezi olarak Peçenek Tarihini hazırlamış, fakaı profesör Salomon’un bu konuyu kabul etmemesi üzerine Chalkondyles‘in eserini ele aimıştır. Profesör Salomon herhalde Vasilievski’nin “Bizans ve Peçenekler” adındaki araştırmanın önce 1872 de neşredilen ve daha sonra 1908 de Vasilievski eserleri serisinin ilk cildinde basılan araştırmayı tanıyordu.

1933 eğitim yılında İstanbul’a dönen Akdes Nimet, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde Ortaçağ Tarihi doçent namzedi olarak tayin edilmiştir. Üniversitede yürüttüğü dersler ve seminerler dışında devlet arşivinde çalışmış ve Orta zamanlar tarihine ait kısa bir bibliyografya adlı eserini bu sırada yazmıştır. Akdes Nimet, Tarih kürsüsü profesörleri ile arasında meydana gelen anlaşmazlıktan dolayı 1937 Şubatında İstanbul Üniversitesinden ayrılarak bir buçuk yıl kadar Uppsala Üniversitesinde öğretim yaptıktan sonra Stockholm’deki Devlet Arşivinde, Berlin ve Paris, Lahey, Londra’daki arşiv ve kütüphanelerde “Prut Seferi ve barışı” adında hazırlamakta olduğu esere malzeme toplamıştır.

1941 yılı Eylülünde Tarih Doçenti olmuştur. 1944 de aynı Fakültenin Rus Dili ve Edebiyatı profesörlüğüne getirilmiş ve 1954 de Osman Turan’ın milletvekili seçilmesi dolayısıyla Ortaçağ Tarihi Kürsü Profesörü seçilmiştir. 1954–1955 yıllarında Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde Dekanlık yapmıştır. Akdes Nimet, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde sıradan dersler dışında özellikle proseminer ve seminerlere önem vermiş, fakat bunların dışında kitap ve makale neşretmeği ihmal etmemiştir. Dekanlığı sırasında Fakültede 50 den fazla “Tarih Kolokyumu” düzenlemiş ve bu kolokyumlara Ankara ilim hayatının takdir ve ilgisi görülmüş ve bu çalışmalara çok sayıda ilim adamı katılmışlır.

akdes-nimet-kuratAkdes Nimet, 1946-1947 yıllarında İngiliz Kültür Heyetinden sağladığı burs ile İngiltere’ye gitmiş ve orada Oxford, Bodlean, Londra British Museum’da çalışarak Türk- Ingiliz Münasebetleri adh kitabını yazmıştır. 1950-1951 de New York Rockefeller, 1961-1962’de Nato araştırma burslarından faydalanarak New York, Princeton ve Berkeley, The Hoover Institution kütüphaneleri ile Washington, Londra ve Paris arşivlerindeki çalışmaları sonunda Türkiye ve Rusya adlı eserinin birinci cildini yayınlamış ve ikinci cildini neşre hazır hale getirmiştir.

Avrupa’daki çalışmalarını takiben,Amerika Birleşik Devletlerine geçen Kurat, George Town University‘de “Türkiye’nin Durumu ve Akdeniz Sovyet Donanması”, American University‘de “Yeni Türkiye”, Yale University‘de “1569 Ejderhan Seferi-llk Türk-Rus Savaşı”, adında verdiği konferanslardan sonra 15 Mart 1971 de yurda dönmüştür.

Türk dillerinden başka Almanca, İngilizce, Fransızca, Rusça, Leh dillerini bilen Kurat, bu sayede rahat araştırma imkanı bulmuştur. 19 kitap ve 70 den fazla makalesi vardır. En fazla ilgi duyduğu saha “Doğu Avrupa Türk Kavimleri” ve “Türk-Rus Münasebetleri“dir.

28 Ağustos 1971 tarihinde, Ankara’dan İstanbul’a giderken geçirdiği kaza sonunda 8 Eylül Çarşamba sabahı Hakkın rahmetine kavuşmuştur.

Akdes Nimet Kurat, genç yaşında Türkiye’ye gelerek yerleşen ve burada ilmî faaliyet göstererek Türk ilim hayatına büyük katkıları bulunan Kazan’lı bir Türktü. Akdes Nimet, İstanbul Üniversitesinden mezun olduğu 1928 yılından vefat ettiği 1971 yılına kadar aralıksız çahşan ve yorulmak bilmeyen bir insandı. İlim anlayışını herşeyin üstünde tutan, yurtsever, vazifesine çok bağlı Türk dünyasının büyük  bir ilim adamı olarak bilinmektedir.

Eserlerinden Bazıları;

1-Peçenek Tarihi,İstanbul 1937

2- Rusya Tarihi,Ankara 1938

3-Topkapı Sarayı Müzesi Arşivindeki Altınordu,Kırım ve Türkistan Hanlarına  Ait Yarlık ve Bitikler,İstanbul 1940

4-İsveç Kralı XII.Karl’ın Türkiye’de Kalışı ve Bu sıralarda Osmanlı İmparatorluğu,İstanbul 1943

5- İsveç Kralı XII.Karl’ın Hayatı ve Faaliyetleri,İstanbul 1940

6-Prut Seferi ve Barışı,Anmara 1951-53

7-Türkiye vce İdil Boyu,Ankara 1966

8-Türkiye ve Rusya,Ankara 1970.

Kaynak: Kopraman Kazım Yaşar,"Hocam Profesör Doktor Akdes Nimet Kurat",Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Kuruluş ve Gelişmesine Hizmeti Geçen Türk Dünyası Aydınları Sempozyum Bildirileri,Kayseri 1996,,s.425-429.

        
            

TSK Mehmetçik Vakfı

Bir Yorum »

Yorum yazın !

Add your comment below. You can also subscribe to these comments via RSS

“Türk Milletinin dili, Türkçedir. Türk Dili dünyanın en güzel, en zengin ve en kolay dilidir.”

You can use these tags:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar