Başyazı »

Yorum Yap |

Pekin’deki Yasak Şehir, tarih boyunca 24 Çin imparatorunun sarayı oldu. Fakat yüzyıllardır, Moğol imparatoru olan Kubilay Han’ın, 13. yüzyılda Pekin’deki sarayının yeri bir sır olarak kalmıştı. Yeni çalışmalar sırasında, Kubilay Han’ın kurduğu Yuan Hanedanlığı’nın sarayına ait …

Read the full story »
Kütüphane

E-kitap olarak sunulan kitapların tamamı tanıtım amaçlıdır. Telif hakkı olduğunu düşündüğünüz eserleri bize bildirebilirsiniz.

Kültür&Sanat

Tarihin başlangıcından günümüze kadar Türklerin dünya medeniyetine kazandırdıkları

Belgeseller

Kadim Türklerle ilgili pek çok bilinmeyene ışık tutan birbirinden güzel belgeseller

Arkeoloji

Yerli ve yabancı araştırmacıların gerçekleştirdikleri arkeoloji çalışmaları

Duyurular

Türk tarih araştırmalarında son gelişmeler, konferanslar, sempozyumlar

Anasayfa » Hocalarımız, Türkiye

Prof.Dr. Oktay Aslanapa

Prof. Dr. Oktay Aslanapa, Türk Sanatı alanındaki çalışmaları ile yeri doldurulamayacak, ilk Sanat Tarihçilerinden birisidir. Oktay Aslanapa 17 Aralık 1914 tarihinde, Kütahya’da doğmuştur. İlk ismi Murtaza Hasip Ata olan Aslanapa, Milli Mücadele yılarında Kütahya’da eğitimine başlamıştır. İlk ve Orta Okulu Kütahya’da Lise eğitimini Bursa Erkek Lisesi’nde 1934 yılında tamamlamış ve aynı yıl İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi’nde kaydolmuş ve 1938 yılında Tarih, Felsefe ve Coğrafya Lisanslarıyla üniversitenden mezun olmuştur. Milli Eğitim Bakanlığı’nın açtığı sınav sonunda Almanya’ya, Marburg Lahn Üniversitesi’ne Türk-İslam Sanatı alanında ihtisas yapmak üzere gitmiştir. Bir yıl burada kaldıktan sonra 1939 yılında II. Dünya Savaşı başlaması üzerine ülkesine geri dönmüştür. Askerlik görevini tamamladıktan sonra ikinci kez Almanya’ya gitmiştir. Ancak sanat tarihi eğitimi almak üzere Viyana Üniversitesi’nde eğitimine devam etmiştir.

oktay-aslanapaViyana Üniversitesi iken Aslanapa “Die Osmanischen Beitrage Zur İslami Schen Baukunts (Osmanlı Yapı Sanatının İslam Mimarisine getirdiği Yenilikler) isimli doktora tezini hazırlamıştır ve 1943 yılında ülkesine geri dönmüştür. Aslanapa İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde yeni kurulan Sanat Tarihi kürsüsünde 1943 yılında asistan olarak göreve başlamıştır. O dönemde, Viyana’da doktora yaptığı hocası Prof. Ernst Diez İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesin’de yeni kurulan Sanat Tarihi Kürsüsüne davet edilmiştir. Bu durum Aslanapa ve Prof. Diez’in birlikte çalışmaları yürütmesine vesile olmuştur. 1948 senesine gelindiğinde Aslanapa, “Osmanlı Devrinde Kütahya Çinileri” isimli doçentlik tezini hazırlamıştır. 1950 yılına kadar Ernst Diez ile çalışmalarını devam ettirmiştir. 1960 yılına gelindiğinde Aslanapa Profesör ve Sanat Tarihi Kürsüne başkanı olmuştur. Üç sene sonra ise Sanat Tarihi Enstitü Müdürlüğü’ne seçilmiştir.  1983 yılında yaş sınırından dolayı emekli olmuş ve emekli olduktan sonra yurtdışında görev almıştır. 1984 Roma Üniversitesi’nin daveti üzerine İtalya’ya gitmiş ve misafir öğretim üyeliği yapmıştır. Burada Türk İslam Sanatı dersleri vermiştir.

Günümüze kadar pek çok akademisyen yetiştiren Aslanapa ilerleyen yaşına rağmen İstanbul Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü ve Mimar Sinan Üniversitesi’nde doktora dersleri vermeye devam etmektedir.

 

ESERLERİ

Oktay Aslanapa, hazırladığı çok sayıda kitabı yüzden fazla makalesi ile Türk Sanatı’na katkıları ile ismi unutulmayacak şahsiyetlerdendir. Yayınlarının çokluğu Aslanapa’nın bu alandaki gayret ve emeğinin en açık göstergesidir. Türk Sanatının farklı dallarında öne çıkmış eseri günümüzde de ilk başvuru kaynakları arasında yer almaktadır. Aslanapa’nın tespit edilebilen 41 (daha fazla da olabilir) adet kitabı, Türkçe ve yabancı dillerde yazılmış makale, bildiri ve ansiklopedi maddesi olarak hazırlanmış yaklaşık 145 adet yazısı bulunmaktadır. Aslanapa, Türk Sanatını bir bütün olarak değerlendirmiş ve hazırlamış olduğu eserleri de hep bu doğrultuda vurgulamıştır. “Tük Sanatı”  adıyla iki cilt olarak hazırladığı kitabı Sanat Tarihi için bir başyapıt nitelliğindedir. Ayrıca Yüzyıllar Boyunca Türk Sanatı- 14. Yüzyıl, Osmanlı Devri Mimarisi, Türk Halı Sanatı, Osmanlı Devri, Mimarisi, Mimar Sinan Hayatı ve Eserleri eserlerin sadece birkaçıdır.  Bu eserleri konu açısından ne kadar geniş bir alanda çalışıldığının göstergesidir. Aslanapa hazırladığı çok sayıda yayının yanında ayrıca Sanat Tarihi Yıllığı, Prof. Ernst Diez, Prof. Kurd Erdmann, Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı gibi Armağan Kitaplarının yayınlanmasına öncülük etmiştir.    

Aslanapa sadece yayınları Türk Sanatı’na hizmet etmemiş yurtiçinde ve yurt dışında da pek çok sempozyum ve toplantıya katılmıştır ülkesini temsil etmiştir. Milletler Arası Türk Sanatları Kongresi’nin ilk toplantılarından itibaren daimi üyeliğini yapmış, Halı ve Çini başta olmak üzere çeşitli kongre ve sempozyumlarda tebliğler sunmuştur. Ayrıca yurtdışında da bulunmuştur. İlk olarak 1964 senesinde Afganistan’da Kabil’e gitmiştir. Burada Türk Sanatı ve özellikle Gazneli Sanatı üzerine araştırma yapmıştır. 1984 yılında emekli olduktan sonra İtalya’da Roma Üniversitesi’nde misafir öğretim üyeliği yapmıştır. 1986 yılında Olso, Göteborg ve Stockholm’da seri konferanslara katılmıştır. 1993 yılında “The Islamıc Capitals and Cities-Oıcc-Awards for Writings”  ödülümü almıştır. Aynı yıl Doktorasını yaptığı Viyana Üniversitesi’nden, Viyana Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. H. Friesinger tarafından “Altın Diploma”  belgesi kendisine verilmiştir.

Aslanapa, çok sayıda Lisans, Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri hazırlatmıştır.  1963–1983 yılları arasında yaptırmış olduğu lisans tezlerinin sayısı 698’dir. Ayrıca Aslanapa, 25 adet de doktora tezi hazırlatmıştır ve doktora tezi hazırlattığı öğrencilerinin hepsi günümüzün önemli akademisyenlerindendirler.

Aslanapa’nın Türk Sanatı’na en Büyük Katkılarından biriside Türkiye’de ilk sistemli Türk-İslam dönemi kazıları başlatması olmuştur. 1960’dan itibaren ilk sistemi kazıları Oktay Aslanapa tarafından yapılmıştır. İlk kazısı 1961 yılında Diyarbakır İç Kale Artuklu sarayı kazısıdır.  Daha Sonra sırasıyla İznik Orhan Gazi İmareti (1963–1964), Kayseri Kaykubadiye Sarayı (1964), Kalehisar Kazısı (1965- 1966), Karahisar Keramik Fırınları Kazısı (1965), Afyon, Hisarardı Medresesi( 1965), İznik Stuko Buluntuları Kazısı ( 1968), Bursa, Yenişehir Reyhan Paşa Lahti ve etrafında yapılan kazılar (1969), Eski Van Ulu Cami Kazısı (1970–1972),  İznik Çini Fırınları kazısı ( I. Dönem 1963- 1965, II. Dönem 1981 yılında başlamış ve devam etmektedir).

KAYNAKÇA

  • “Oktay Hasip Aslanapa”  Günümüz Türkiyesi’nde Kim Kimdir Who’s Who ın Turkey 1985- 1986, İstanbul, 1986, s.81.
  • “Oktay Aslanapa mad.”,  Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi, C:2,  İstanbul, 1992, s. 893–894.
  • Prof. Dr. Oktay Aslanapa 40. Hizmet Yılı, (Genel Yönetmen: Nezih Başgelen), Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul, 1983. s.3–14.
  • “Prof. Dr. Oktay Aslanapa’ya “Altın Diploma Verildi”, Sanat Çevresi, S:183, (Ocak), 1994, s. 53.
  • Ara, Altun, “Oktay Aslanapa ve Türk Sanatı Araştırmalarına Katkıları”, Aslanapa Armağanı, (Yayın Kurulu: Selçuk Mülayim, Zeki Sönmez, Ara Altun), İstanbul, 1996, s.11–22.
  • Ara Altun, “Oktay Aslanapa’yı Anlamak”, Türk Dünyası Araştırmaları, S:183, Aralık, 2009, s. 15–17.   
  • Anton, Çehov, Yalnız Adam, (Çeviren: Oktay ASLANAPA)İstanbul, 1945.
  • Aziz Doğanay, Yunus Uğur, “Oktay Aslanapa ile Sanat Tarihi Eğitimi Üzerine”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, C:7, S:14, 2009, s. 335–346.  
  • Azize Aktaş Yasa,  “Prof. Dr. Oktay Aslanapa’nın Viyana Üniversitesi’nden Doktora Alışının 50. Yılı Münasebetiyle”,  Erdem, Hoca Ahmet Yesevi Özel Sayısı, C:7, S:21 Ankara, 1995, s. 1020–1035.
  • Nurcan Yazıcı, “Prof. Dr. Oktay Aslanapa ve Anadolu’daki Türk Dönemi Kazıları”, Türk Dünyası Araştırmaları, S:183, Aralık 2009, s. 1–19.
  • Oktay, Aslanapa, Osmanlı Devrinde Kütahya Çinileri, İstanbul 1949.
  • ______,Edirne′de Osmanlı Devri Abideleri, İstanbul 1949.
  • ______, Yüzyıllar Boyunca Türk Sanatı14. Yüzyıl, Ankara, 1977.
  • ______,Osmanlı Devri Mimarisi, İstanbul, 1986.
  • ______, Mimar Sinan’ın Hayatı ve Eserleri, Ankara, 1988.
  • _____,Osmanlı Mimarisi, T. İş Bankası Kültür Yayınları; Ankara, 1996,
  • _____, One Thousand Years of Turkish Carpets İstanbul,  İstanbul, 1988,
  • _____,Anadolu’da İlk Türk Mimarisi Başlangıcı ve Gelişmesi, Ankara, 1991
  • _____,Türk Halı Sanatının Bin Yılı: One Thousand Years of Turkish Carpets;
  • İstanbul, 2005,
  • ______, “Diyarbakır Sarayı Kazısı, İlk Rapor”, Türk Arkeoloji Dergisi, S: XII/2, Ankara, 1962, s. 10–18.
  • ______,“Kayseri Keykubadiye Kazısı 1964”, Türk Arkeoloji Dergisi, S: 13\1, İstanbul, 1965, s.19–41.
  • ______,”Ein Anatolischer Tierteppich vom Ende des 15. Jahrhunderts”, Beitrage zur Kunst Asiens in Memorian Ernst Diez, İstanbul, 1963, s. 173–181.
  • ______,“İznik′te Sultan Orhan imaret Camii Kazısı”, Sanat Tarihi Yıllığı I, İstanbul, 1965, s. 19–39.
  • ______, “Eski Türk Çini Fırınları”, Türk Kültürü, S: III\36, Ankara, 1965, s.977–984.
  • ______, “Keramiköfen  Und Figürliche Keramik Aus Kalehisar”, Anatolica, S:I, Leiden, 1967, s. 135- 142.
  • ______, “Kalehisar’da Bulunan Mimari Eserler”, Sanat Tarihi Yıllığı II, İstanbul, 1968, s.1–15.
  • ______, “İznik Kazıları’nda Ele Geçen Keramikler ve Çini Fırınları”,Türk Sanatı Tarihi Araştırma ve İncelemeleri II, İstanbul, 1969, s. 62–73.
  • ______, “Pottery and Kilns from the İznik Excavations”, Forschungen zur Kunst Asiens in Memoriam Kurt Erdmann, İstanbul, 1970, s. 140–146.
  • ______,“1970 Temmuz Van Ulu Camii Kazısı”, Sanat Tarihi Yıllığı, S: IV, İstanbul, 1971, s. 1–17.
  • ______,“Kazısı Tamamlandıktan sonra Van Ulu Camii”, Sanat Tarihi Yıllığı, S:V, (İstanbul 1973), s. 1–27.
  • ______, A.,  Altun, Ş., Yetkin, İznik Çini Fırınları Kazısı II. Dönem, İstanbul, 1989.
  • ______,“Diyarbakır İçkale\ Kalehisar\ Eski Van Ulu Camii Kazıları ve Türkiye’de İstanbul Üniversitesi’nin Orta Çağ Kazıları”, Türkiye Arkeolojisi ve İstanbul Üniversitesi (1932–1999), İstanbul, 2000, s. 273–275.
  • ______,“İznik Kazıları”, Arkeolojisi ve İstanbul Üniversitesi (1932–1999), İstanbul, 2000, s.276–281.
  • ______, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tezleri (1920–1924), İstanbul, 2004.

 

 

TSK Mehmetçik Vakfı

Yorum yazın !

Add your comment below. You can also subscribe to these comments via RSS

“Türk Milletinin dili, Türkçedir. Türk Dili dünyanın en güzel, en zengin ve en kolay dilidir.”

You can use these tags:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar